8 Mars, Një ditë dhe një histori e gruas

votes-for-women-249x380

Dita Ndërkombëtare e Grave (8 mars) është një ditë globale që feston arritjet sociale, ekonomike, kulturore dhe politike të grave. Dita gjithashtu shënon një thirrje për veprim për të përshpejtuar barazinë gjinore. Dita Ndërkombëtare e Gruas është vërejtur që në fillim të viteve 1900 – një kohë e zgjerimit të madh dhe turbullirave në botën e industrializuar që përjetoi një rritje të popullsisë dhe rritjen e ideologjive radikale. Dita Ndërkombëtare e Grave është një ditë kolektive e kremtimit global dhe një thirrje për barazi gjinore

1908

Trazirat e mëdha dhe debati kritik ndodhi në mesin e grave. Shtypja e grave dhe pabarazia i nxiti gratë që të bëhen më të zëshme dhe aktive në fushata për ndryshim. Pastaj në vitin 1908, 15 mijë gra marshuan nëpër New York duke kërkuar orë të shkurtuara të punës, paga më të mira dhe të drejtën e votës.

1909

Në përputhje me një deklaratë nga ana e Partisë Socialiste të Amerikës, dita e parë e Kombëtare e Gruas u vu në të gjithë Shtetet e Bashkuara më 28 shkurt. Gratë e kanë kremtuar të dielën e fundit të muajit shkurt deri në 1913.

1910

Në vitin 1910 Konferenca e dytë Ndërkombëtare e Grave u mbajt në Kopenhagën. Një grua me emrin Clara Zetkin (Udhëheqëse e Zyrës së Grave të Partisë Social Demokrate në Gjermani paraqiti idenë e ditës Ndërkombëtare të Gruas. Ajo propozoi që çdo vit në çdo vend duhet të ketë një festë në të njëjtën ditë – një ditë e grave – për kërkesat e tyre. Konferenca e mbi 100 grave nga 17 vende duke përfshirë dhe tre gratë e para të zgjedhura në parlamentin finlandez përshëndetën propozimin Zetkin me miratimin unanim dhe kështu u vendos Dita Ndërkombëtare e Grave.

1911

Pas vendimit të miratuar në Kopenhagë në vitin 1911, Dita Ndërkombëtare e Gruas u nderua për herë të parë në Austri, Danimarkë, Gjermani dhe Zvicër më 19 mars. Më shumë se një milion gra dhe burra kanë marrë pjesë në mitingje duke mbështetur fushatën për të drejtat e grave për të punuar, votuar, zgjedhur dhe dhënien fund të diskriminimit. Megjithatë pak se një javë më vonë, më 25 mars, një zjarr tragjik në Neë York City mori jetën e më shumë se 140 grave që punonin, shumica e tyre emigrante italiane dhe hebre. Kjo ngjarje katastrofike tërhoqi vëmendje të konsiderueshme për kushtet e punës dhe legjislacionin e punës në Shtetet e Bashkuara që u bë qendër e ngjarjeve të mëvonshme që lidhen me Ditën Ndërkombëtare të Gruas. Në 1911 u organizua fushata e grave “bukë dhe trëndafila” .

1913-1914

Në prag të Luftës së Parë Botërore në një fushatë për paqen, gratë ruse caktuan Ditën e parë Ndërkombëtare të Grave në të dielën e fundit të shkurtit të vitit 1913. Në 1913 diskutimet në vijim, Dita Ndërkombëtare e Gruas u transferua për 8 mars dhe kjo ditë ka mbetur si data globale

e grave që atëherë. Në 1914 gratë të mëtejshme në të gjithë Evropën mbajtën mitingje për të bërë fushatë kundër luftës dhe për të shprehur solidaritetin e grave. Për shembull, në Londër në Mbretërinë e Bashkuar ka pasur një marshim në Trafalgar Square në mbështetje të votimit të grave më 8 mars 1914. Sylvia Pankhurst u arrestua duke folur gjatë këtij marshimi.

1917

Të dielën e fundit të muajit shkurt, gratë ruse filluan një grevë për “bukë dhe paqe” në përgjigje të vdekjes së mbi 2 milion ushtarëve rusë në Luftën e Parë Botërore. Ato u kundërshtuan nga udhëheqësit politikë, gratë vazhduan grevën për të arritur deri në katër ditë më vonë kur Cari u detyrua të heqë dorë dhe Qeveria e përkohshme u dha grave të drejtën për të votuar. Data e nisjes së Grevës së grave ishte e diel, 23 shkurt me kalendarin Julian në përdorim në Rusi. Kjo ditë në kalendarin gregorian në përdorim në vendet e tjera përkon me 8 marsin.

1975

Dita Ndërkombëtare e Gruas u festua për herë të parë nga Kombet e Bashkuara në vitin 1975. Pastaj në dhjetor 1977, Asambleja e Përgjithshme miratoi një rezolutë që shpallte një ditë të Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Grave dhe Paqen Ndërkombëtare që të respektohen në çdo ditë të vitit nga vendet anëtare , në përputhje me traditat e tyre historike dhe kombëtare.

IWD

1996

OKB-ja filloi miratimin e një teme vjetore në 1996 – e cila ishte “Kremtimi i së kaluarës, Planifikimi për të ardhmen”. Kjo temë u pasua në vitin 1997 me “Gratë në tryezën e Paqes”, dhe në vitin 1998 me “Gratë dhe të Drejtat e Njeriut”, dhe në vitin 1999 me “Çlirimi i botës nga Dhuna ndaj Grave”, dhe kështu me radhë çdo vit deri tani. Më shumë temat e kohëve të fundit kanë përfshirë, për shembull, “Fuqizimi Rural i grave, Fundi i varfërisë dhe urisë” dhe “Premtimi është një premtim – Koha për Veprim për t’i dhënë fund dhunës ndaj grave”.

2000

Nga mijëvjeçari i ri, aktiviteti Dita Ndërkombëtare e Gruas në mbarë botën kishte ngecur në shumë vende. Bota kishte lëvizur para dhe feminizmi nuk është më një temë e popullarizuar. Por beteja nuk ishte fituar dhe barazia gjinore ende nuk ishte arritur.

2016 dhe më gjerë

Bota ka dëshmuar një ndryshim të rëndësishëm dhe ndryshim të qëndrimit ndaj grave dhe mendimet e shoqërisë në lidhje me barazinë e grave dhe emancipimin. Shumë nga brezi i ri mund të mendojnë se “të gjitha betejat janë fituar për gratë”, ndërsa shumë feministe nga 1970 e dinë shumë mirë jetëgjatësinë e rrënjosur të kompleksitetit të patriarkatit. Me më shumë gra në drejtim, barazi më të madhe në të drejtat legjislative, si dhe një rritje e masës kritike të shikimit të grave si modele mbresëlënëse dhe rolin e tyre në çdo aspekt të jetës, mund të mendojnë se gratë kanë fituar barazinë e vërtetë. Për të ardhur keq por fakti është se gratë ende nuk paguhen në mënyrë të barabartë me homologët e tyre meshkuj, gratë ende nuk janë të pranishme në numër të barabartë në biznes apo politikë, dhe në nivel global arsimi i grave, shëndeti dhe dhuna ndaj tyre është më e keqe se ajo ndaj meshkujve. Megjithatë, përmirësime të mëdha janë bërë. Ne kemi astronautet femra dhe kryeministre, vajzat e shkollës janë të mirëpritura në universitet, femrat mund të punojnë dhe të kenë një familje, gratë kanë zgjedhje reale. Dhe kështu çdo vit bota frymëzon gratë dhe feston arritjet e tyre. Dita e Grave është një festë zyrtare në shumë

vende duke përfshirë Afganistanin, Armeninë, Azerbajxhanin, Bjellorusinë, Vietnam dhe Zambia,etj.. Tradita kërkon që njerëzit e tyre të nderojnë nënat, bashkëshortet, të dashurën, koleget, etj., me lule dhe dhurata të vogla. Në disa vende kjo ditë ka statusin ekuivalent të Ditës së Nënës, ku fëmijët i japin dhurata të vogla për nënat dhe gjyshet e tyre.

Kjo është dita kur gratë nga e gjithë bota protestojnë për të drejtat e tyre, duke filluar nga tubimet politike, konferenca e biznesit, aktivitetet e qeverisë dhe ngjarjet e rrjeteve deri në tregjet lokale të grave artizanale, shfaqje teatrore, parada të modës dhe më shumë.

Pra, që të bëni një ndryshim, mendo globalisht dhe vepro lokalisht!

Bëni çdo ditë që të jetë Dita Ndërkombëtare e Gruas.

1

Një përpjekje për të siguruar se e ardhmja për vajzat është e ndritshme, e barabartë, e sigurt dhe e dobishme.

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

logo-madam-mapo-png-e  mapo1   revista-mapo
¤